MIJNDEPOT !

 Dag 3 en weer hadden we wat gevonden (in overleg) om gaan te bekijken. Ex-mijnwerkers van vzw Mijn-Verleden maakten van het oude magazijn in Waterschei een  unieke expo over het harde leven in de mijn. (vzw = vereniging zonder winstoogmerk). Het depot is ondergebracht in het voormalig magazijn van de mijn, een deel van het hoofdgebouw.

Gigantisch veel mijnmaterialen, werktuigen, machines en originele objecten. 

Het bezoek is altijd met rondleiding (1u45) door gidsen met verhalen. Wij hadden een fantastische gids, oud mijnwerker, die fantastisch kon vertellen en graag had dat je zelf ook vragen stelde, wat we ook deden en daar ging hij uitgebreid op in. Je kon merken dat hij er plezier in had.

Muizen liepen er natuurlijk ook rond vroeger en wee, degene die er een doodsloeg als ze aan een lunchzak begonnen te knagen. De muizen waren een soort levens verzekering voor de mijnwerkers, want als er ergens gas vrijkwam kon men dat niet ruiken, maar de muizen stierven daar aan. Ik had wel eens gehoord dat men kanaries meenam in de mijnen voor dit zelfde doel. 

Grote historische foto's hingen er aan de muur met een indrukwekkende kijk op de mijnsite. Vrouwen mochten niet in de mijn werken, maar waren wel van nut in het reinigen van allerlei noodzakelijke spullen. De mijnlampen controleren was een van die taken, ook van levensbelang zou ik zeggen, controleren en schoonmaken. De jonge vrouw was daar ook mee bezig en onze gids vertelde dat er na een rondleiding een vrouw naar hem toekwam, bedankte voor de mooie rondleiding en zei dat was mijn moeder. Dit vertelde hij ons toen hij na afloop nog even bij ons aan tafel kwam zitten, hij vond dat wij met veel interesse de rondleiding hadden gevolgd, wat voor hem  fijn was natuurlijk, maar voor ons was hij ook een uitzonderlijk goede gids geweest. Van beide kanten tevredenheid.

De werkkleding werd na het werk aan het plafon gehangen, om te luchten, maar ook tegen ongedierte wat er in kon kruipen.

Vlak ook het werk van de mijnwerkersvrouw niet uit, die soms wel drie keer per dag in de keuken aan de slag was om een warme maaltijd klaar te maken voor man en zonen als ze terug keerden van hun werk ondergronds. Zonder het huishoudelijk werk van de vrouwen konden de mannen ondergronds niet goed presteren. En wat denk je van de was, ook niet mis, in het begin moesten de vrouwen dit doen, zonder alle Electrische  machines van tegenwoordig. later werd dat verzorgd door het bedrijf.

Een beschilderde kolenwagen, zo te zien veel gebruikt.

Kleding van de mijnwerkers en toen gingen we naar buiten. Een monument en een herdenkingsplek voor alle omgekomen Koolputters ( mijnwerkers). De witte stenen, ook uit de mijn afkomstig, symboliseren de doden.

Koolputter is Vlaams dialect voor mijnwerker.

Er werkten ook vele buitenlanders.

Goed uitgebeeld hoe zwaar de omstandigheden om te werken vaak waren. Men kon echt niet meteen rechtop staan om te gaan hakken, nee daar ging heel wat aan vooraf.

Buiten stonden nog gedeelten van de oude kolenmijn en wie schetst onze verbazing, onze gids van binnen kwam eraan en hij gaf ons nog een kleine rondleiding. 

André Dumont trof in 1901 voor het eerst steenkool aan in de buurgemeente As in Limburg. De bestuurders van As kozen ervoor om landbouwers gemeente te blijven waardoor de bouw van de mijn in Waterschei gebeurde.

Het duurde nog tot 1924 dat er voor het eerst daar steenkool werd gedolven op verdiepingen op 560, 647, 700, 807, 920, 980 en 1040 m diepte. Kun je nagaan wat een voorbereiding het is geweest, met vergunningen, maar vooral met de bouw. In 1949 was de tewerkstelling maximaal-6834 mijnwerkers. Het topjaar qua productie was 1968 met 1.490.700 ton. De totale productie bedroeg 72.453.000 ton. 

De mijn werd op 10 september 1987 gesloten.

We wisten wel dat het werken in de mijnen heel zwaar was, maar hoe zwaar dat beseften we pas echt na deze dag. We waren allemaal erg onder de indruk omdat we nu de omstandigheden zagen, voelden en hoorden. Het is een bezoek wat ik iedereen aanraad om eens naar toe te gaan, het was indrukwekkend.

Na afloop gingen we terug naar het huisje, hebben zelf gekookt en de koffers ingepakt, want de volgende dag moesten we om 10.00u uit het huis zijn, maar konden nog heel de dag van alle faciliteiten gebruik maken. Lekker nog heel de avond spelletjes gedaan met een hapje en een drankje en toen naar bed. Wat vliegt zo'n weekend om, maar we hebben het wel goed benut. Wat we de laatste dag nog deden, daarover lees je in mijn volgende blog.

Speelkaarten.

We bleven natuurlijk niet heel de dag bij het huisje zitten en hadden van tevoren al gezocht. Het glas museum  vond iedereen wel wat, gelukkig keek onze dochter nog even op de site en las, let op, wegens verbouwing gesloten. Jammer, maar in Turnhout is een speelkaartenmuseum, jaaaaa daar wouw de jeugd wel naar toe. Speelkaarten zijn meer dan 1.000 jaar oud. Voor Turnhout werden ze pas echt belangrijk aan het begin van de 19de eeuw. In 1826 drukt Pieter Jozef Brepols de eerste speelkaarten in de stad. Het betekent het begin van een bloeiende nijverheid, die de Kempense stad tot ver buiten de landsgrenzen op de kaart zet.

Turnhout is een centrum van grafische industrieën met als bekendste product de speelkaart. Vroeger scoorde de stad naast kaarten vooral met volks en kinderprenten, marmer en fantasiepapier, kerkboeken en devotieliteratuur, boekdruk en bindwerk. Tegenwoordig behoren stripalbums, kettingformulieren =  een rol papier waarvan de bladen aan elkaar vastzitten, maar losgescheurd kunnen worden langs een geperforeerde lijn Daarnaast hebben kettingformulieren randen met gaten, waardoor ze mee door de printer getrokken worden, agenda's, naslagwerken en verpakkingen tot de toppers in het assortiment. Speelkaarten blijven een vaste waarde. De productiecapaciteit bedraagt momenteel meer dan 1.300.000 spellen per dag! Turnhout is meteen de belangrijkste exporteur van speelkaarten ter wereld. Met deze gigantische productie en uitvoer zet Turnhout in feite een eeuwenoude traditie voort.

Niettemin  is de Turnhoutse geschiedenis geen ononderbroken succesverhaal en verloopt ze allerminst in één rechte lijn. Het vergt teveel om dat hier allemaal op te schrijven, maar er is genoeg te vinden op het internet.

Echt een aardig museum en je hoeft niet eens een fanatiek kaartspeler te zijn. Er zijn schitterende afbeeldingen te zien en men kan ook zelf eens wat proberen.

Er was op dit moment ook een tentoonstelling over vals spelen, hoort er ook bij hè, en sommige mensen maakten er hun beroep van.

In een bak vol met kaarten kon je ook nog enkele kaarten die je leuk vond kiezen en meenemen, dit voor de verzamelaars, want die zijn er ook.

Laat gewoon nog maar wat zien.

De laatste zou ik nog bijna vergeten.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn prentbriefkaarten van kaartspelende soldaten een populair thema. Ze moesten thuisblijvers geruststellen, het leven aan het front is niet alleen kommer en kwel. Op sommige kaarten wordt er duidelijk vals gespeeld. Ga zelf op zoek en ontdek waar de soldaten een loopje nemen met de regels.

Wat een bizar idee, dat van de speelkaarten voor het thuisfront. De kaarten zijn niet erg duidelijk, maar ik heb de valsspelers toch kunnen vinden, even wat dichterbij halen en een loep doet ook wonderen.

Nou vooruit, nog een paar foto's, maar dan is het mooi geweest, meestal is mijn blog niet zo lang. Er was veel aan techniek te zien, grafische machines en drukpersen  en dit is de historische stoommachine met toebehoren: ca. 40 ton. Doorsnede vliegwiel: 5,6 m, gewicht ca. 6 ton. Totaal vermogen: 257 pk. Men was hier net mee aan het demonstreren toen we er waren. Dit gevaarte staat in een extra aangebouwde glazen museumvleugel. Deze stoommachine bracht  heel veel in beweging. Maar dit had je er ook voor nodig evenals een stoker. 

Instructies van de "stoker".

De ""vuurmaker" (stoker) is verplicht een uur voor de aanvang van het werk  aanwezig in de fabriek. Hij moet 15 minuten voor het begin van de werken de arbeiders verwittigen dat ze moeten beginnen door middel van een fluitsignaal. De stoker signaleert ook wanneer de stoommachine wordt gestart.

Hij mag tijdens de werkuren onder geen enkele voorwaarde de stoomketel verlaten, uitgezonderd op zaterdagavond nadat hij het vuur heeft afgedekt.

Hij is verplicht zijn werkplaats volledig netjes te houden, de stoomketel meerdere keren per dag te onderzoeken en als hij iets bemerkt dat een ongeluk zou kunnen veroorzaken onmiddellijk de directeur van de fabriek te verwittigen.

Hij ontzegt iedereen de toegang tot de stoomketel en-machine die niet is vergezeld van de directeur of van de meestergast.

Deze instructie hing hierbij, een verantwoordelijk beroep ! en zo te lezen maakte hij lange dagen. 

Mocht je eens in de buurt komen, er is genoeg te zien voor jong en oud. 

Er is ook een restaurant bij, waar we superlekkere broodjes aten. 

Een leuke dag was het, nog wat gewinkeld en omdat het zo'n prachtig weer was 's-avonds op een terras in de stad nog gegeten.

(bron, folder van het museum) 

 

De Tuut !

Vorige week had de veteranenpersoneelsvereniging een leuk uitje voor ons geregeld, we gingen  naar Museum De Tuut. Het bestaat uit het volledig gerestaureerde stoomgemaal en het nieuwe motorenmuseum met een grandioze  verzameling antieke stationaire motoren. Het toont ons techniek van ongeveer 100 jaar geleden, de pionierstijd van de mechanisatie.

Het stoomgemaal de Tuut is het enig overgebleven stoomgemaal in 'Het Land van Maas en Waal'. Vroeger stonden er in deze polder van 20.000 hectare 8 stoomgemalen en in het gehele Gelderse rivierengebied 34. Voor de waterbeheersing van alle polders in het stroomgebied van Rijn en Maas werden meer dan 75 stoomgemalen gebouwd. Van al deze gemalen is er nog slechts één over: Stoomgemaal De Tuut.

Vrijwilligers bouwden een water ontdekbak om aan kinderen uit te leggen en te laten zien hoe het gemaal werkt. In de ontdekbak werkte ook alles, water stroomde weg, water kwam weer terug naar gelang de waterstanden. Niet alleen duidelijk voor kinderen !

We kregen er een rondleiding van een geweldig goede gids en dat geeft echt een meerwaarde, hij kon smakelijk vertellen en men kon merken dat hij er zelf ook plezier in had. 

Het museum ligt in een mooi gebied, je kunt er in de omgeving lekker fietsen en voor de liefhebbers zijn er twee historische wandelingen uitgezet vanuit het museum.

Maar wij deden dat niet er was binnen zóveel te zien en te beluisteren, jammer dat je niet alles kunt onthouden.

Ik kan hier nog wel wat over vertellen, gewoon om te laten weten wat er toen al werd gemaakt.  Dit is een Hornsby uit 1905. Er zijn twee Hornsby motoren in de collectie. ze werden gebruikt om pompen aan te drijven.  Deze petroleummotor van 10 pk is de oudste van de twee en is gemaakt door Richard Hornsby & Sons, een in 1818 in Lincolnshire in Engeland gestichte  machinefabriek, die tot 1918 bestaan heeft. Het was een innovatief bedrijf dat vanaf 1891 succesvol de door Akroyd bedachte oliemotor op de markt bracht. Deze oliemotoren, met een voor te verwarmen gloeikop, waren veel veiliger dan de gas- en benzinemotoren, waardoor de motor ook in dicht bewoond gebied toegepast kon worden. De oliemotor van Akroyd was de voorloper van de in het begin van de 20e eeuw ontwikkelde dieselmotor, die veel zuiniger is. Deze motor is als eerste uitgevoerd met instelbare brandstofinspuiting. Jullie snappen wel dat ik dit niet allemaal kon onthouden, maar daarom is het ongelooflijk knap dat al de vrijwilligers die hier werken, alles weer aan de praat hebben gekregen.

Alles schoon houden en controleren dat het veilig opgestart kan worden, voor de open dagen. Het stoomgemaal wordt een aantal keren per jaar een weekend onder stoom gebracht. nadere informatie is te vinden op www.de-tuut.nl

Je kunt wel zien hier dat alles goed word onderhouden, en dan te bedenken dat men het jaren heeft verwaarloosd en heeft willen slopen.

Hulde nogmaals aan alle vrijwilligers die met hun  vakmanschap en enorme kennis dit in stand houden. Wij vonden het de moeite waard om dit alles te bekijken. We genoten met z'n allen ook nog van de heerlijke, goed verzorgde lunch. Helaas vergeten om er een foto van te nemen, maar hier wel een foto van het koffiekopje.

 

Een unieke plek !

 

Wij gingen naar het TextielMuseum voor een speciale tentoonstelling die laat zien hoe textiel leeft, beweegt en vernieuwt. Het is uniek wat hier allemaal mogelijk is, een geweldige plek waar ideeën kunnen worden getest door kunstenaars in samenwerking met weefspecialisten. Dit werk, Boulez, is van Peter Struycken, hij werd in 2002 als eerste kunstenaar uitgenodigd oom een werk te realiseren op de nieuwe, computergestuurde weefmachine, in samenwerking met TextielLab-weefspecialist Stef Miero. Struycken was al internationaal bekend om zijn systematische benadering van kleur. Voor dit wandkleed stond hij voor voor een nieuwe uitdaging. Het kleurenpalet was nu afhankelijk van het mengen van verschillende garens. De techniek, het vakmanschap, de intuïtieve keuzes van de kunstenaar en veel creativiteit geven dit resultaat. 

Dit is werk van een Japanse kunstenaar, een combinatie van motieven uit de 8e eeuw en moderne. Het doek hangt van links naar rechts en van het tussenstuk zijn draden weg, maar het patroon blijft zichtbaar.

Nee dit is geen papier, maar ook textiel. De structuren van Samira Boon zijn  bestendig en toe te passen om de akoestiek te verbeteren in een ruimte. Het werken op de weefmachine maakt het mogelijk om ze op grote schaal te produceren. De vouwlijnen zijn in het patroon geprogrammeerd met soepelere verbindingen. Ten slotte kwam er ook nog handwerk aan te pas: losse draden in de bindingen zijn deels weggeknipt om het contrast tussen verschillende vlakken te vergroten.

Als je zin hebt en de kans krijgt om er naar toe te gaan, écht doen en dan raad ik aan om de korte filmpjes te bekijken die er op elke locatie te zien zijn over het maakproces, geeft een meerwaarde. In deze jubileum tentoonstelling van de elf kunstenaars zijn veel prachtige werken te bewonderen, maar ik laat er maar een paar zien anders is het verrassende eraf.

Andere afdelingen zijn er ook nog, je kunt er wel een dag ronddwalen en richting einde zijn er ook nog beelden te zien van waar in de wereld werk uit het TextielMuseum is toegepast, ongelooflijk veel. Je hebt nog alle tijd want de tentoonstelling is nog te zien T/M 11 OKTOBER 2026.

(bron/museum)

     

TextielMuseum - TextielLab.

 

Het textiel museum, een museum waar we al vaak waren en dat ons nog nooit teleur stelde. Eerst even een stukje binnenkijken, daar waar gewerkt wordt. 

Mijn man had even staan praten met de man die met dit kleed bezig was en hij vertelde dat hij 2 dagen bezig was geweest om alle kettingdraden te spannen.

Niet alleen gigantische kleden worden hier geweven, maar ook theedoeken. Deze zijn ontworpen door Kiki van Eijk. Inspiratiebron was haar moestuin. Ik kocht er ook een, maar met een ander motief. Jacquard geweven in het TextielLab, 100% biologische katoen. 

In deze kast staan garens waarmee men in het TextielLab werkt. Onder de kast staan bakken met een naam erop en klossen garen erin. Dat zijn de garens die bij een lopend project horen. Garens verschillen in kleur, dikte, structuur en herkomst. Zo zijn er dierlijke garens (wol mohair en zijde), plantaardige garens (katoen, linnen en hennep) en synthetische garens (polyester, nylon en acryl). Gemengde garens zijn er ook, die bestaan uit een mengsel van twee of meer verschillende vezels. Bij TextielLab werkt men zoveel mogelijk met duurzame garens van Europese leveranciers, men investeert in onderzoek en zijn altijd op zoek naar mooie en vernieuwende garens om hun assortiment mee uit te breiden.

Een klein overzicht is dit van het TextielLab, we hadden hier niet zóveel foto's genomen, maar wel waar we eigenlijk voor kwamen, maar dat zien jullie een volgend keer

O ja, dit ook nog.

 

Geen muurschilderingen, maar paalschilderingen zal ik het maar noemen. Een hele lange rij stond er, toen we naar het museum liepen, maar we hadden geen zin om ze allemaal te gaan fotograferen alhoewel het er leuk uitzag.

Na het museumbezoek, op weg naar de metro zagen we deze op een schutting en onderweg, vanuit de metro namen we van deze wat lugubere afbeelding ook nog maar een foto. Het allerlaatste van ons dagje Rotterdam, waarvan we nog lang niet thuis waren. Moeilijkheden met de trein, maar daar hebben we het niet meer over, want het was een super mooie museum dag geweest.

Rotterdam 3

Dit is echt het laatste blog over het fotomuseum, nog een paar dingen laat ik zien en dan stop ik, want anders is er niks nieuws meer al jullie er naar toe gaan. Grapje hoor, want met meer dan 6,5 miljoen fotografische objecten behoort hun Collectie tot de grootste ter wereld en bevat negatieven, dia's, afdrukken en digitale beelden van vroege daguerreotypen tot hedendaagse digitale werken. Ik las ook ergens dat ze ontzettend veel fotoboeken in bezit hebben, dus men kan nog jaren putten uit hun objecten om mooie tentoonstellingen te maken. 

Deze foto, gemaakt door Piet Zwart (1931). Man op houtstapel bij Bruynzeels Deurenfabriek. Een evenwicht kunstenaar, maar zou nu niet meer mogen. Dit soort foto's spreken mij altijd aan, een tijdsbeeld.

We zagen ook oude fototoestellen en grappig, want ongeveer zo een als deze heb ik hier ook liggen. Héél vroeger gekregen van een tante en ik heb het toestel nog wel een tijdje gebruikt. Het tasje heb ik ook nog en we hebben er nog maar een foto aan gewaagd. Deze Warwick No 2 camera werd rond 1930 in Birmingham, Engeland, gemaakt. Het was een eenvoudige boxcamera voor het maken van opnamen van 6x9 cm op rolfilm. De camera was gemaakt van hout met een leren bekleding en een metalen frontplaat. Hij was voorzien van een horizontale en verticale zoeker, een lens met vaste scherpstelling en een snelsluiter. Tot zover mijn collectie !

Een vogelaar in eigen huis, grappig, geen last van regen of kou wanneer je zo kampeerd, maar  wel wat gaten in je Perzisch tapijt en in de vloer, dat dan weer wel !

Deze nog om de grote groep mensen die zó  gedisciplineerd staan te wachten. kan dat nu ook nog ?

En als laatste nog deze foto, met haar camera trekt beeldend kunstenaar Anne Geene (1983) eropuit, gedreven door een grenzeloze nieuwsgierigheid naar de verborgenheden van planten en dieren. Ik vond het fascinerend, met hoeveel geduld zij mieren heeft geobserveerd. Dit werk laat zien hoe ver we gaan in onze honger naar kennis: uren bij een mierennest zitten, één enkel insect volgen en elke beweging noteren. Wat op papier verschijnt, is meer dan een spoor van een mier. Het is ook een portret van menselijke nieuwsgierigheid en vasthoudendheid.

Heb er her en der zomaar wat uit geplukt om de diversiteit te laten zien, maar er is zóveel dat, als we dichterbij zouden wonen, we er regelmatig binnen zouden lopen.

Nu genieten we hier maar van de vele foto's die we namen. 

We zijn hier in elk geval niet voor het laatst geweest.

Bron van sommige teksten komen van de borden die erbij lagen.