dinsdag 9 juni 2026

Speelkaarten.

We bleven natuurlijk niet heel de dag bij het huisje zitten en hadden van tevoren al gezocht. Het glas museum  vond iedereen wel wat, gelukkig keek onze dochter nog even op de site en las, let op, wegens verbouwing gesloten. Jammer, maar in Turnhout is een speelkaartenmuseum, jaaaaa daar wouw de jeugd wel naar toe. Speelkaarten zijn meer dan 1.000 jaar oud. Voor Turnhout werden ze pas echt belangrijk aan het begin van de 19de eeuw. In 1826 drukt Pieter Jozef Brepols de eerste speelkaarten in de stad. Het betekent het begin van een bloeiende nijverheid, die de Kempense stad tot ver buiten de landsgrenzen op de kaart zet.


Turnhout is een centrum van grafische industrieën met als bekendste product de speelkaart. Vroeger scoorde de stad naast kaarten vooral met volks en kinderprenten, marmer en fantasiepapier, kerkboeken en devotieliteratuur, boekdruk en bindwerk. Tegenwoordig behoren stripalbums, kettingformulieren =  een rol papier waarvan de bladen aan elkaar vastzitten, maar losgescheurd kunnen worden langs een geperforeerde lijn Daarnaast hebben kettingformulieren randen met gaten, waardoor ze mee door de printer getrokken worden, agenda's, naslagwerken en verpakkingen tot de toppers in het assortiment. Speelkaarten blijven een vaste waarde. De productiecapaciteit bedraagt momenteel meer dan 1.300.000 spellen per dag! Turnhout is meteen de belangrijkste exporteur van speelkaarten ter wereld. Met deze gigantische productie en uitvoer zet Turnhout in feite een eeuwenoude traditie voort.

Niettemin  is de Turnhoutse geschiedenis geen ononderbroken succesverhaal en verloopt ze allerminst in één rechte lijn. Het vergt teveel om dat hier allemaal op te schrijven, maar er is genoeg te vinden op het internet.

Echt een aardig museum en je hoeft niet eens een fanatiek kaartspeler te zijn. Er zijn schitterende afbeeldingen te zien en men kan ook zelf eens wat proberen.
Er was op dit moment ook een tentoonstelling over vals spelen, hoort er ook bij hè, en sommige mensen maakten er hun beroep van.

In een bak vol met kaarten kon je ook nog enkele kaarten die je leuk vond kiezen en meenemen, dit voor de verzamelaars, want die zijn er ook.

Laat gewoon nog maar wat zien.

De laatste zou ik nog bijna vergeten.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn prentbriefkaarten van kaartspelende soldaten een populair thema. Ze moesten thuisblijvers geruststellen, het leven aan het front is niet alleen kommer en kwel. Op sommige kaarten wordt er duidelijk vals gespeeld. Ga zelf op zoek en ontdek waar de soldaten een loopje nemen met de regels.

Wat een bizar idee, dat van de speelkaarten voor het thuisfront. De kaarten zijn niet erg duidelijk, maar ik heb de valsspelers toch kunnen vinden, even wat dichterbij halen en een loep doet ook wonderen.

Nou vooruit, nog een paar foto's, maar dan is het mooi geweest, meestal is mijn blog niet zo lang. Er was veel aan techniek te zien, grafische machines en drukpersen  en dit is de historische stoommachine met toebehoren: ca. 40 ton. Doorsnede vliegwiel: 5,6 m, gewicht ca. 6 ton. Totaal vermogen: 257 pk. Men was hier net mee aan het demonstreren toen we er waren. Dit gevaarte staat in een extra aangebouwde glazen museumvleugel. Deze stoommachine bracht  heel veel in beweging. Maar dit had je er ook voor nodig evenals een stoker. 

Instructies van de "stoker".

De ""vuurmaker" (stoker) is verplicht een uur voor de aanvang van het werk  aanwezig in de fabriek. Hij moet 15 minuten voor het begin van de werken de arbeiders verwittigen dat ze moeten beginnen door middel van een fluitsignaal. De stoker signaleert ook wanneer de stoommachine wordt gestart.
Hij mag tijdens de werkuren onder geen enkele voorwaarde de stoomketel verlaten, uitgezonderd op zaterdagavond nadat hij het vuur heeft afgedekt.
Hij is verplicht zijn werkplaats volledig netjes te houden, de stoomketel meerdere keren per dag te onderzoeken en als hij iets bemerkt dat een ongeluk zou kunnen veroorzaken onmiddellijk de directeur van de fabriek te verwittigen.
Hij ontzegt iedereen de toegang tot de stoomketel en-machine die niet is vergezeld van de directeur of van de meestergast.

Deze instructie hing hierbij, een verantwoordelijk beroep ! en zo te lezen maakte hij lange dagen. 
Mocht je eens in de buurt komen, er is genoeg te zien voor jong en oud. 
Er is ook een restaurant bij, waar we superlekkere broodjes aten. 
Een leuke dag was het, nog wat gewinkeld en omdat het zo'n prachtig weer was 's-avonds op een terras in de stad nog gegeten.

(bron, folder van het museum) 













 

7 opmerkingen:

  1. Wat leuk allemaal. Ik heb nog nooit stilgestaan bij speelkaarten. Nu wel, erg leuk!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat een leuk museum. Prachtige pers ook. Jullie hadden heerlijk weer. Eten op een terras, wie wil dat niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Heel bijzonder! Lijkt me echt leuk om daareens een kijkje te nemen!
    En fijn dat de kinderen het ook interessant vonden!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Heel interessant allemaal Toos, en wat is er veel moois te bewonderen.
    Een heel mooi museum, en zo leer je nog eens wat waar je normaal niet bij stilstaat.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Nou hier had ik dus nooit over nagedacht. Maar super leuk om te lezen en ja er worden ook wel kaarten weggegooid als er een paar ontbreken. Leuk om dat samen te gaan bekijken. En ik heb weer een andere kijk op speelkaarten :))

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wat leuk, nooit geweten... Je kijkt je ogen toch uit!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Wat een leuk museum. Daar zou ik graag een kijkje nemen. En wat worden er veel kaarten gemaakt, ongelooflijk.

    BeantwoordenVerwijderen